ภาพประกอบจากแฟ้ม: แม่น้ำไวจ์โฮในอุทยานแห่งชาติเวสต์แลนด์ ไทโปตินี นิวซีแลนด์ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2017 ไม่ใช่ภาพการเปลี่ยนร่องน้ำหรือรื้อคันกั้นน้ำในปี 2026
คณะนักวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาการจัดการแม่น้ำไวจ์โฮข้างเมืองฟรานซ์โจเซฟ ในนิวซีแลนด์ เรียกร้องให้เร่งแผนเปิดพื้นที่ฝั่งใต้ให้แม่น้ำไหลแผ่ออก แม้ต้องรื้อคันกั้นน้ำและเสียพื้นที่เกษตร เพื่อบรรเทาความเสี่ยงต่อเมือง หลังพบว่าการเปลี่ยนทางน้ำพัฒนาเร็วกว่าคาด แผนนี้ยังต้องจัดการเรื่องเงินชดเชย การย้ายโครงสร้างพื้นฐาน และผลกระทบต่อผู้ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่
แผนเดิมที่ถูกเร่งเพราะแม่น้ำเปลี่ยนเร็ว
RNZ รายงานวันที่ 22 ตุลาคม 2026 ว่ากลุ่มที่ปรึกษาทางเทคนิคซึ่งสภาภูมิภาคเวสต์โคสต์แต่งตั้ง เห็นว่าการเปลี่ยนทางของแม่น้ำกำลังพัฒนาเร็วกว่าที่คาดไว้ราว 3–4 ปี จึงต้องเร่งเตรียมการย้ายออกจากพื้นที่เสี่ยงอย่างเป็นแผน แทนการรอจนเกิดภัย
ข้อเสนอให้เปิดคันกั้นน้ำฝั่งใต้มีมาตั้งแต่รายงานปี 2023 โดยตั้งใจให้แม่น้ำแผ่ออกบนที่ราบไวจ์โฮแฟลต แทนการถูกบีบอยู่ในร่องเดิม ผลที่ตามมาคือพื้นที่เกษตรอาจถูกน้ำท่วม ต้องย้ายแนวทางหลวงหมายเลข 6 และบ่อบำบัดน้ำเสีย รวมทั้งเลิกใช้สนามบินท้องถิ่น จึงเป็นการตัดสินใจที่กระทบคนอีกฝั่งของแม่น้ำอย่างมาก
รายงานก่อนการชี้แจงของ Local Democracy Reporting ระบุว่าสภาท้องถิ่นมองว่าการทบทวนครั้งนี้ตอกย้ำข้อเสนอเดิม ไม่ใช่การเสนอให้ย้ายออกจากพื้นที่เป็นครั้งแรก สิ่งที่เปลี่ยนคือความเร่งด่วนและเวลาที่เหลือให้เตรียมรับมือ
คันกั้นน้ำซื้อเวลา แต่ไม่ได้ขจัดความเสียหายที่อาจเกิด
บทสรุปของรายงานเพิ่มเติมปี 2026 ซึ่งสภาเผยแพร่ไว้ อธิบายว่ากรวดและตะกอนสะสมทำให้ท้องน้ำยกตัวสูงขึ้น แม้การปรับปรุงคันกั้นน้ำจะลดโอกาสถูกน้ำท่วมในระยะสั้น แต่ไม่ได้ทำให้ความเสียหายหากเกิดน้ำท่วมลดลงตามไปด้วย น้ำอาจอยู่สูงขึ้นเพราะท้องน้ำสูงขึ้น
เอียน ฟูลเลอร์ ตัวแทนกลุ่มนักวิทยาศาสตร์ อธิบายกับ RNZ ว่าความเสี่ยงไม่ได้มีเพียงน้ำล้นคันกั้น แต่รวมถึงน้ำและกรวดจำนวนมากที่เคลื่อนผ่านพื้นที่ซึ่งปัจจุบันได้รับการป้องกันอยู่
กลุ่มที่ปรึกษายังเสนอให้จำลองผลของการเอาคันกั้นน้ำออกให้ละเอียดขึ้น และกำหนดเงื่อนไขว่าระดับความเปลี่ยนแปลงใดต้องเริ่มตอบสนองฉุกเฉิน ข้อเสนอเหล่านี้จึงไม่ใช่การรับประกันว่ารื้อแล้วเมืองจะปลอดภัย หรือคำสั่งให้อพยพทันที
คนที่อาจเสียพื้นที่ถามเรื่องชดเชย
Local Democracy Reporting รายงานความกังวลของเคลลีย์ มอลลอย ชาวไวจ์โฮแฟลต ว่าแนวคิดปล่อยน้ำลงทางใต้เพื่อรักษาเมืองอาจทำให้ชุมชนเล็ก ๆ แตกแยก ขณะที่โลแกน สกินเนอร์ ผู้ประกอบการในฟรานซ์โจเซฟ ตั้งคำถามว่าแผนซื้อที่ดินคืนจะเกิดขึ้นได้อย่างไรหากรัฐบาลไม่มีเงินรองรับ
เฮเลน แลช นายกเทศมนตรีเวสต์แลนด์ บอก RNZ ว่ากำลังจัดตั้งคณะทำงานหลายหน่วยงาน โดยตั้งเป้าเตรียมข้อเสนอให้รัฐมนตรีช่วงต้นปี 2027 ส่วนฟูลเลอร์เห็นว่าผู้ได้รับผลกระทบควรได้รับค่าชดเชย และภาระค่าใช้จ่ายต้องอาศัยรัฐบาลกลาง รายงานที่ตรวจยังไม่ได้ยืนยันการอนุมัติเงินซื้อที่ดินคืนหรือกำหนดวันรื้อคันกั้นน้ำ
คลิปชี้แจงรายงานโดยสภาภูมิภาคเวสต์โคสต์
คลิปจากช่อง West Coast Regional Council เผยแพร่วันที่ 22 ตุลาคม 2026 เป็นการนำเสนอของเอียน ฟูลเลอร์ ในนามกลุ่มที่ปรึกษาด้านแม่น้ำไวจ์โฮ เกี่ยวกับรายงานที่ปรับปรุง ไม่ใช่ภาพน้ำท่วมสดหรือประกาศคำสั่งอพยพ
แหล่งข้อมูล
เครดิตภาพ
เครดิตภาพ: Krzysztof Golik / Waiho River 03.jpg — Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · ใช้ภาพตามต้นฉบับจากขนาดย่อของ Wikimedia Commons; ไม่ตัดต่อเหตุการณ์หรือเพิ่มวัตถุ




