ภาพกาแล็กซีแอนโดรเมดาปี 2016 ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์ Bao จากกล้องเวบบ์
นักดาราศาสตร์ใช้ข้อมูลจากกล้องหลายแห่งติดตามดาวคู่ในกาแล็กซีแอนโดรเมดา ซึ่งดาวยักษ์ขยายตัวครอบคลุมดาวข้างเคียง แต่ผลสุดท้ายว่าทั้งสองรวมกันหรือยังรอดเป็นดาวคู่ยังมีข้อเสนอแตกต่างกัน ภาพประกอบเป็นภาพแอนโดรเมดาปี 2016 ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จากกล้องเวบบ์
ติดตามการเปลี่ยนแปลงอย่างไร
NASA และโครงการสำรวจท้องฟ้า Zwicky Transient Facility รายงานเมื่อ 18 พฤศจิกายน 2026 ถึงผลศึกษาระบบ AT 2025abao หรือ “เบา” ซึ่งอยู่บริเวณขอบกาแล็กซีแอนโดรเมดาห่างจากโลกประมาณ 2.5 ล้านปีแสง แสงจากบริเวณนั้นจึงใช้เวลาประมาณ 2.5 ล้านปีเดินทางถึงโลก ทีมวิจัยนำโดยวิราช คารัมเบลการ์จากมหาวิทยาลัยโคลัมเบียในสหรัฐฯ พบความสว่างผิดปกติในข้อมูล NEOWISE ในปี 2023 และติดตามต่อ ก่อนตรวจพบการปะทุเมื่อ 17 ตุลาคม 2025
กล้อง James Webb สำรวจระบบเมื่อ 24 ธันวาคม 2025 โดยข้อมูลอินฟราเรดช่วยศึกษาฝุ่นรอบระบบ ทีมเปรียบเทียบข้อมูลหลายช่วงคลื่นและแบบจำลองเพื่อสร้างลำดับเหตุการณ์ก่อนและหลังการปะทุ NASA ระบุว่าการสำรวจของเวบบ์เกิดขึ้น 47 วันหลังความสว่างสูงสุดของการปะทุ ภาพและสัญญาณที่กล้องรับเป็นข้อมูลจากระยะไกล ไม่ใช่ภาพใกล้ชิดที่เห็นผิวดาวโดยตรง
แบบจำลองบอกอะไร
บทคัดย่องานวิจัยใน Nature เสนอว่าดาวคู่โคจรอยู่ในชั้นก๊าซร่วมกัน และแรงต้านทำให้ดาวข้างเคียงเคลื่อนเข้าใกล้แกนกลางของดาวยักษ์ การวิเคราะห์อธิบายการสว่างขึ้นราวเจ็ดปีด้วยดาวข้างเคียงมวลประมาณ 0.7 เท่าของดวงอาทิตย์ และเสนอว่าการรวมกับแกนดาวยักษ์ทำให้ชั้นนอกบางส่วนพุ่งออกมา ตัวเลขเหล่านี้เป็นผลจากการตีความและแบบจำลอง ไม่ใช่การชั่งน้ำหนักดาวโดยตรง
กระบวนการที่ดาวสองดวงอยู่ในชั้นก๊าซร่วมกันเรียกว่า common envelope evolution แรงต้านอาจทำให้วงโคจรแคบลง พลังงานที่สูญเสียไปอาจผลักก๊าซออก กระบวนการเช่นนี้อาจจบด้วยดาวรวมกันหรือเหลือดาวคู่ที่โคจรใกล้กันกว่าเดิม ขึ้นอยู่กับระบบ
เหตุใดยังมีข้อถกเถียง
NASA อธิบายข้อมูลว่าเป็นหลักฐานการรวมดาว แต่คารัมเบลการ์บอก Space.com ว่าการที่ดาวทั้งสองยังอยู่ในวงโคจรสั้นลงเป็นอีกความเป็นไปได้ และต้องติดตามต่อเพื่อแยกผลลัพธ์ ส่วนบทคัดย่องานแบบจำลองอีกทีม นำโดยจั๋ว เฉิน ซึ่งระบุว่าได้รับการตอบรับจาก The Astrophysical Journal Letters เสนอว่าดาวข้างเคียงและแกนดาวยักษ์ยังโคจรร่วมกันอย่างน้อย 400 วันหลังเริ่มระยะชั้นก๊าซร่วม โดยไม่รวมกัน
แบบจำลองทีมคารัมเบลการ์ประมาณมวลดาวยักษ์ราว 7 เท่าและดาวข้างเคียงราว 0.7 เท่าของดวงอาทิตย์ ส่วนทีมเฉินประมาณราว 6.9 และ 1.4 เท่าตามลำดับ ตัวเลขเหล่านี้ขึ้นอยู่กับแบบจำลอง จึงไม่ควรถือว่าผลลัพธ์ปลายทางได้รับการยืนยันเด็ดขาด การติดตามเพิ่มเติมอาจช่วยแยกแบบจำลองได้ ส่วนภาพประกอบเป็นภาพแอนโดรเมดาปี 2016 ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์หรือภาพเวบบ์ที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้
ภาพจำลองการเปลี่ยนแปลงของดาวคู่
ภาพจำลองดาวคู่ในชั้นก๊าซร่วมกันของ Wolfgang Steffen เผยแพร่ปี 2011 เป็นตัวอย่างทั่วไป ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์ Bao หรือแบบจำลองงานวิจัยชิ้นนี้
ที่มาของคลิป: Wolfgang Steffen
แหล่งข้อมูล
เครดิตภาพ
เครดิตภาพ: Kanwar Singh / Andromeda Galaxy — Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · ใช้ภาพย่อและเว็บไซต์อาจครอปภาพ ภาพดัดแปลงใช้ CC BY-SA 4.0




