ค้นหาข่าว

ค้นบทความและเรื่องราวจากทุกประเทศ

เลือกประเทศ

ทั้งหมด 40 ประเทศ

เอเชีย15
ยุโรป16
อเมริกา5
แอฟริกา2
โอเชียเนีย2

นักวิจัยจีนแก้ส่วนควบคุมยีนข้าว ลดแคดเมียมในเมล็ดผ่านการกักไว้ที่ราก

แสดงความคิดเห็น

สาระสำคัญ

  • ทีมวิจัยจีนแก้ส่วนควบคุมยีน OsHMA3 ให้ข้าวกักแคดเมียมไว้ในรากมากขึ้น
  • การทดลองในกระถางพบแคดเมียมในข้าวกล้องลดจาก 0.27 เป็น 0.16 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม
  • การทดสอบแปลงไม่พบผลผลิตเมล็ดต่อต้นต่างอย่างมีนัยสำคัญ งานนี้ยังเป็นฐานพัฒนาพันธุ์ข้าว
ภาพขยายเมล็ดข้าวสีน้ำตาลหลายเมล็ดที่ยังมีชั้นรำติดอยู่

เมล็ดข้าวจากศรีลังกา ถ่าย 24 มกราคม 2008 เป็นภาพประกอบ ไม่ใช่ข้าวจากการทดลองแก้ยีนของจีน

เครดิตภาพ

ภาพ: Sanjay Acharya — File : Unpolished-rice.jpg · CC BY-SA 3.0 Unported · ภาพต้นฉบับ ไม่แก้ไข

คณะนักวิจัยจากจีนรายงานวิธีลดแคดเมียมในเมล็ดข้าวด้วยการแก้ส่วนควบคุมยีน OsHMA3 แทนการเปลี่ยนยีนที่สร้างโปรตีนขนส่งโดยตรง งานตีพิมพ์ในวารสาร Plant Biotechnology Journal วันที่ 29 กันยายน 2026 เสนอให้ข้าวเก็บโลหะชนิดนี้ไว้ที่รากมากขึ้นก่อนจะเคลื่อนไปส่วนเหนือดินและเมล็ด

แก้ส่วนควบคุมยีนแล้วแคดเมียมไปอยู่ที่ไหน?

OsHMA3 สร้างโปรตีนที่ช่วยขนแคดเมียมเข้าไปเก็บในแวคิวโอล ซึ่งเป็นช่องเก็บสารภายในเซลล์ราก เมื่อรากเก็บไว้มากขึ้น แคดเมียมที่เคลื่อนขึ้นสู่ส่วนอื่นของต้นจึงลดลง กลไกนี้เป็นการเปลี่ยนการกระจายแคดเมียมในต้นข้าว ไม่ใช่การทำให้โลหะหายไปจากดิน

ทีมใช้เครื่องมือแก้ไขยีน CRISPR/Cas9 กับบริเวณโปรโมเตอร์ หรือส่วนที่ควบคุมการทำงานของยีน แล้วคัดเลือกสายข้าว HMA3-Pro3 ซึ่งตัดลำดับดีเอ็นเอออก 49 คู่เบส บริเวณนี้เป็นตำแหน่งที่โปรตีน OsRF2b จับเพื่อกดการทำงานของ OsHMA3 การตัดออกจึงลดการกดและเพิ่มการทำงานของยีนดังกล่าว

ตัวเลขลดแคดเมียมมาจากกระถางหรือแปลง?

ในการทดลองกระถางที่เติมแคดเมียมคลอไรด์ลงในดิน ข้าวกล้องของสายที่แก้ไขมีแคดเมียม 0.16 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม เทียบกับ 0.27 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมในข้าวสายตั้งต้น ZH11 โดยความต่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ทีมรายงานว่าระดับสังกะสี แมงกานีส และเหล็กในเมล็ดใกล้เคียงกันในการทดลองนี้

การทดสอบในแปลงเป็นอีกส่วนหนึ่งของงาน นักวิจัยรายงานว่าแคดเมียมในเมล็ดลดลงเช่นกัน และไม่พบความต่างอย่างมีนัยสำคัญในผลผลิตเมล็ดต่อต้น ความสูง จำนวนหน่อ และน้ำหนักแห้งของส่วนเหนือดิน

ผลดังกล่าวมาจากสายข้าวและเงื่อนไขทดลองในงานนี้ ยังยืนยันไม่ได้ว่าจะให้ผลเท่ากันในทุกพันธุ์หรือทุกพื้นที่ ตัวเลข 0.27 และ 0.16 เป็นผลกระถาง ไม่ใช่ค่าที่วัดจากการทดสอบแปลง และไม่ใช่ข้อรับรองว่าข้าวที่แก้ไขแล้วผ่านมาตรฐานอาหารทุกแห่ง

สิ่งที่งานนี้เพิ่มให้การพัฒนาพันธุ์ข้าวคืออะไร?

จุดที่นักวิจัยเสนอคือการเพิ่มการทำงานของยีนที่ข้าวมีอยู่แล้วผ่านส่วนควบคุม แทนการใส่ยีนจากภายนอก สายที่ใช้ศึกษาถูกคัดให้ไม่มีดีเอ็นเอของชุดเครื่องมือที่ใช้แก้ไขยีนหลงเหลือ และผู้วิจัยมองว่าเป็นทรัพยากรทางพันธุกรรมสำหรับพัฒนาพันธุ์ที่สะสมแคดเมียมต่ำต่อไป

ความก้าวหน้านี้จึงอยู่ที่การอธิบายว่าเปลี่ยนส่วนใดของดีเอ็นเอแล้วรากกักแคดเมียมได้มากขึ้น พร้อมทดสอบผลต่อเมล็ดและลักษณะการเติบโต รายงานยังไม่ได้แสดงการนำพันธุ์ดังกล่าวไปจำหน่ายหรือใช้ปลูกเป็นวงกว้าง

แหล่งอ้างอิง

  1. Plant Biotechnology Journal: CRISPR/Cas9-Mediated OsHMA3 Promoter Editing Reduces Rice Grain Cd Accumulation Without Yield Penalty — 29 กันยายน 2026
  2. PubMed: ข้อมูลบรรณานุกรมและสังกัดผู้วิจัย DOI 10.1111/pbi.70764

พื้นที่ของผู้อ่าน

แสดงความคิดเห็น 0

มุมมองของคุณช่วยต่อยอดเรื่องราวนี้

ต่อบทสนทนาในแบบของคุณ

มีโปรไฟล์ของตัวเอง และโหวตมุมมองที่น่าสนใจ

คุยกันอย่างเคารพ เปิดรับมุมมองที่แตกต่าง

ชวนคุยเกี่ยวกับข่าว แบ่งปันข้อมูลพร้อมที่มา และให้เกียรติผู้อื่น งดคำด่า การโฆษณา และข้อมูลส่วนตัวของบุคคลอื่น ความคิดเห็นจากผู้อ่านจะผ่านการตรวจสอบก่อนแสดงบนเว็บไซต์

เขียนได้ไม่เกิน 2,000 ตัวอักษร

อีเมลจะไม่แสดงบนเว็บไซต์

ความคิดเห็นจากผู้อ่านจะผ่านการตรวจสอบก่อนเผยแพร่
นโยบายความเป็นส่วนตัว

ความคิดเห็นจากผู้อ่าน

เริ่มแสดงความคิดเห็นเป็นคนแรก

ยังไม่มีความคิดเห็นที่เผยแพร่ ลองแบ่งปันมุมมองแรกกัน