ภาพประกอบจากคลัง: งานซ่อมอุปกรณ์ในกิจกรรม RepairLab เมื่อ 23 มิถุนายน 2562 ไม่ใช่ภาพการใช้กฎหมายหรือร้านซ่อมในอิตาลีวันนี้
อิตาลีเริ่มใช้กฎหมายสิทธิในการซ่อมตั้งแต่ 22 ตุลาคม 2569 กำหนดให้ผู้ผลิตรับซ่อมสินค้าที่อยู่ในขอบเขตข้อกำหนดการซ่อมของสหภาพยุโรป เช่น โทรศัพท์มือถือและเครื่องใช้ไฟฟ้าบางกลุ่ม เมื่อผู้บริโภคร้องขอ แม้พ้นระยะประกันตามกฎหมายแล้ว โดยอาจซ่อมให้ฟรีหรือคิดราคาที่สมเหตุสมผล และมีข้อยกเว้นเมื่อการซ่อมเป็นไปไม่ได้
สินค้ากลุ่มไหนมีสิทธิรับซ่อม
กฎหมายที่เริ่มมีผลคือ decreto legislativo เลขที่ 176 ลงวันที่ 25 กันยายน 2569 ซึ่งนำกติกาอียูว่าด้วยการซ่อมมาใช้ในอิตาลี และเพิ่มบทบัญญัติในประมวลกฎหมายผู้บริโภค มาตรา 127-quinquies กำหนดหน้าที่ผู้ผลิตเฉพาะสินค้าและขอบเขตที่กฎหมายอียูในบัญชีแนบท้ายกำหนดข้อกำหนดด้านการซ่อมไว้
ตัวอย่างกลุ่มสินค้าที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ โทรศัพท์มือถือและแท็บเล็ต เครื่องซักผ้า เครื่องล้างจาน ตู้เย็น และจอภาพ แต่การเห็นชื่อหมวดในบัญชีอย่างเดียวยังไม่พอ ต้องดูเงื่อนไขและช่วงเวลาของข้อกำหนดอียูสำหรับสินค้านั้นด้วย เครือข่าย Right to Repair Europe เตือนในบทวิเคราะห์เดิมว่า สิทธิรับซ่อมไม่ได้ครอบคลุมสินค้าที่เสียทุกชนิดโดยอัตโนมัติ
หมดประกันแล้ว ผู้ผลิตต้องทำอะไร
ผู้ผลิตต้องรับซ่อมสินค้าที่เข้าเกณฑ์เมื่อผู้บริโภคร้องขอ ภายในระยะเวลาสมเหตุสมผลหลังได้รับสินค้าหรือเข้าถึงสินค้า อาจดำเนินการเองหรือให้บุคคลที่สามซ่อมแทนได้ และอาจเรียกเก็บราคาซ่อมที่สมเหตุสมผล จึงไม่ได้ทำให้การซ่อมหลังหมดประกันฟรีเสมอไป หากซ่อมไม่ได้จริง กฎหมายยกเว้นหน้าที่รับซ่อม และเปิดทางให้เสนอสินค้าปรับสภาพแทนได้
ผู้ผลิตที่จำหน่ายอะไหล่หรือเครื่องมือสำหรับสินค้ากลุ่มนี้ต้องตั้งราคาไม่ให้กีดกันการซ่อม และต้องให้ผู้บริโภคเข้าถึงข้อมูลราคาซ่อมทั่วไปผ่านเว็บไซต์ที่เปิดให้ดูได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ผู้บริโภคยังเลือกใช้ช่างที่ต้องการได้ และผู้ผลิตปฏิเสธไม่ได้เพียงเพราะสินค้านั้นเคยผ่านการซ่อมโดยผู้อื่นมาก่อน
กฎหมายยังจำกัดเงื่อนไขสัญญาหรือการใช้ฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ขัดขวางการซ่อม แต่มีข้อยกเว้นสำหรับเหตุผลที่ชอบด้วยกฎหมายและมีเหตุผลรองรับอย่างเป็นรูปธรรม เช่น การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา อะไหล่ที่ช่างอิสระใช้ยังต้องสอดคล้องกับกติกาที่เกี่ยวข้อง รวมถึงความปลอดภัยของสินค้า จึงไม่ใช่การอนุญาตให้ใช้อะไหล่ทุกชนิดโดยไม่มีเงื่อนไข
ขยายความคุ้มครอง 12 เดือนเป็นอีกกรณี
สำหรับข้อบกพร่องที่อยู่ในประกันตามกฎหมายอยู่แล้ว หากผู้บริโภคเลือกให้ซ่อมแทนเปลี่ยนสินค้า ความรับผิดของผู้ขายจะขยายเพิ่มหนึ่งครั้งเป็นเวลา 12 เดือน สิทธินี้เป็นเรื่องความคุ้มครองของผู้ขายสำหรับสินค้าที่ยังอยู่ในประกัน ไม่ใช่การให้ประกันใหม่หนึ่งปีทุกครั้งที่ส่งซ่อมหลังหมดประกัน
มาตรา 3 ของกฎหมายระบุให้บทแก้ไขเรื่องสัญญาบางส่วน รวมถึงมาตรา 133 ที่กำหนดการขยายดังกล่าว ใช้กับสัญญาที่ทำตั้งแต่ 31 กรกฎาคม 2569 ข้อกำหนดวันสัญญานี้จึงไม่ควรถูกเหมารวมว่าเป็นวันเริ่มใช้หน้าที่ทุกส่วนของกฎหมายทั้งฉบับ
ผู้ซ่อมอาจเสนอแบบฟอร์มข้อมูลการซ่อมของยุโรปก่อนทำสัญญา โดยไม่คิดค่าแบบฟอร์ม หากเสนอแล้ว เงื่อนไขในแบบฟอร์มมีผลผูกพันตามที่กฎหมายกำหนดเป็นเวลา 30 วัน ส่วนค่าตรวจวินิจฉัยอาจเรียกเก็บได้หากแจ้งล่วงหน้า แบบฟอร์มนี้เป็นทางเลือกที่กฎหมายเปิดให้ผู้ซ่อมใช้ ไม่ใช่เอกสารบังคับที่ทุกร้านต้องออกทุกครั้ง
สิทธิทางกฎหมายจะทำให้ค่าซ่อมถูกลงแค่ไหน
Right to Repair Europe เห็นว่ากติกานี้เป็นความก้าวหน้า แต่ยังต้องติดตามว่าราคาอะไหล่และเครื่องมือจะสมเหตุสมผลจริงเพียงใด ด้าน Altroconsumo องค์กรผู้บริโภคอิตาลี เคยเรียกร้องเมื่อ 29 กันยายนให้มีมาตรการจูงใจทางเศรษฐกิจ เพื่อให้การซ่อมคุ้มค่ากว่าซื้อใหม่ ความเห็นเหล่านี้เป็นมุมมองผู้บริโภคก่อนกฎหมายเริ่มใช้ ไม่ใช่ผลวัดว่าราคาซ่อมลดลงแล้วในวันนี้
กติกาในข่าวนี้เป็นสิทธิภายใต้กฎหมายอิตาลี ไม่ได้ทำให้สินค้าที่ซื้อและใช้ในไทยได้รับสิทธิแบบเดียวกันทันที ประเด็นที่ควรติดตามต่อคือผู้ผลิตจะให้ข้อมูลราคาและดำเนินการซ่อมสินค้าที่เข้าเกณฑ์อย่างไรในทางปฏิบัติ
ชมคำอธิบายสิทธิซ่อมจาก Rai — คลิปบริบท 3 สิงหาคม
รายการ Unomattina ของ Rai วันที่ 3 สิงหาคม 2569 อธิบายกรอบสิทธิซ่อมของอียูในช่วงกำหนดนำกติกาไปใช้ 31 กรกฎาคม คลิปนี้เผยแพร่ก่อนกฎหมายอิตาลีฉบับที่เริ่มใช้ 22 ตุลาคม รายละเอียดสิทธิและวันใช้กฎหมายในข่าวนี้ให้ยึดตัวบทที่ลิงก์ไว้ด้านล่าง
แหล่งข้อมูล
- Normattiva — ตัวบท D.Lgs. 176/2026 โดยเฉพาะมาตรา 127-quater, 127-quinquies และบทแก้ไขมาตรา 133
- Gazzetta Ufficiale — กฎหมายฉบับราชกิจจานุเบกษา โดยเฉพาะมาตรา 3 เรื่องวันสัญญา (PDF)
- TTNews24 — คำอธิบายการเริ่มใช้กติกา 22 ต.ค. 2569
- Right to Repair Europe — ขอบเขตสินค้าและข้อจำกัดของกติกาอียู (ปรับ 28 ก.ย. 2569)
- Altroconsumo — มุมมององค์กรผู้บริโภคเรื่องแรงจูงใจค่าซ่อม (29 ก.ย. 2569)
เครดิตภาพ
เครดิตภาพ: Alena Zielinski / Redaktion NdW / Repair Lab (48115787881).jpg — Wikimedia Commons · CC BY 2.0 · ใช้ภาพตามต้นฉบับจากขนาดย่อของ Wikimedia Commons; ไม่ตัดต่อเหตุการณ์หรือเพิ่มวัตถุ




