ภาพประกอบจากแฟ้ม: ทหารดินเผาในหลุมหมายเลข 1 เมืองซีอาน ประเทศจีน ไม่ใช่ภาพรอยนิ้วมือ 79 รอยในงานวิจัย และไม่ยืนยันว่ารูปปั้นในภาพอยู่ในกลุ่มตัวอย่าง T23
รอยนิ้วมือที่ช่างทิ้งไว้ในเนื้อดินของทหารดินเผาจีน อาจช่วยให้เห็นผู้สร้างที่หลากหลายกว่าภาพของช่างชายวัยผู้ใหญ่เพียงกลุ่มเดียว ผลวิจัยที่พิพิธภัณฑ์สุสานจิ๋นซีฮ่องเต้เปิดเผยต่อสื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2026 ใช้แบบจำลองสถิติวิเคราะห์รอยนิ้วมือ 79 รอย และเสนอว่าผู้หญิงกับเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีอาจมีส่วนในงานผลิตด้วย ข้อสรุปเป็นการประมาณระดับกลุ่ม ไม่ใช่การพิสูจน์ตัวบุคคลจากรอยนิ้วมือแต่ละรอย
79 รอยจากรูปปั้น 23 ชิ้น ไม่ใช่การสำรวจแรงงานทั้งสุสาน
งานของพิพิธภัณฑ์ร่วมกับคณะโบราณคดีมหาวิทยาลัยซานตงเผยแพร่ในวารสาร Journal of Cultural Heritage ตามคำอธิบายผลวิจัยที่ถ่ายทอดโดยสื่อมณฑลส่านซี ทีมตรวจรูปปั้น 23 ชิ้นจากบริเวณ T23 ซึ่งเป็นพื้นที่ย่อยของหลุมทหารดินเผาหมายเลข 1 พบรอยนิ้วมือที่นำมาพิจารณาเริ่มต้น 91 รอย ก่อนคัดรอยที่เข้าหลักเกณฑ์ซ้ำออก เหลือ 79 รอยสำหรับวิเคราะห์
แบบจำลองประมาณว่ารอยในกลุ่มตัวอย่างราว 45.0% อยู่ในกลุ่มชายวัยผู้ใหญ่ 32.7% อยู่ในกลุ่มหญิงวัยผู้ใหญ่ และ 22.3% อยู่ในกลุ่มอายุต่ำกว่า 15 ปี จึงเสนอว่าผู้หญิงและเด็กอาจมีส่วนในการทำ เคลื่อนย้าย หรือประกอบชิ้นส่วน ไม่ใช่หลักฐานว่าผู้หญิงและเด็กสร้างทหารดินเผาทั้งหมด หรือผู้สร้างทุกคนเป็นแรงงานบังคับ
ทำไมต้องใช้แบบจำลองแทนการชี้เพศจากรอยเดียว
คำอธิบายของทีมระบุว่าความกว้างลายนิ้วมือสัมพันธ์กับอายุและเพศ แต่ช่วงค่าของผู้หญิงวัยผู้ใหญ่กับเด็กชายบางช่วงอายุซ้อนทับกัน ขณะเดียวกันดินยังหดตัวระหว่างทำและเผา จึงไม่สามารถเทียบรอยโบราณกับนิ้วคนปัจจุบันอย่างตรงไปตรงมา
ทีมใช้แบบจำลองผสมแบบเบย์ ซึ่งประเมินองค์ประกอบของรอยทั้งกลุ่มเป็นความน่าจะเป็น โดยอาศัยข้อมูลอ้างอิงของคนปัจจุบัน อย่างไรก็ดี ข้อมูลอ้างอิงส่วนใหญ่มาจากประชากรเช็ก ขณะที่ข้อมูลของคนเอเชียตะวันออกโบราณยังจำกัด และช่างฝึกหัดซึ่งใช้มือสัมผัสดินมากกว่าอาจทิ้งรอยไว้ได้ง่ายกว่า ข้อจำกัดเหล่านี้มีผลต่อสัดส่วนที่ประเมิน
เปอร์เซ็นต์รอยนิ้วมือไม่เท่ากับเปอร์เซ็นต์จำนวนช่าง
ทีมย้ำว่าคนคนเดียวอาจทิ้งรอยได้หลายรอย และแต่ละคนมีโอกาสทิ้งรอยไม่เท่ากัน จึงนำตัวเลขรอยนิ้วมือหญิง 32.7% ไปสรุปว่าแรงงานหญิงมี 32.7% ไม่ได้ เช่นเดียวกับที่ไม่ควรนับ 79 รอยเป็นช่าง 79 คน หรือใช้พื้นที่ T23 แทนโครงการสุสานทั้งหมด
ซินหัวรายงานว่ารอยส่วนใหญ่พบที่ศีรษะ แขน และชุดเกราะ โดย 73 รอยเป็นรอยกดบนผิวดิน อีก 6 รอยเกิดจากการจับส่วนตกแต่งที่นูนขึ้น การกระจายนี้สอดคล้องกับวิธีทำชิ้นส่วนแยกแล้วนำมาประกอบ แต่ไม่ได้บอกว่าผู้ทิ้งรอยคนหนึ่งรับผิดชอบรูปปั้นทั้งตัว
การพบรอยนิ้วมือบนทหารดินเผาไม่ใช่เรื่องที่เพิ่งเกิดในเดือนนี้ รายงาน CCTV วันที่ 24 กรกฎาคม 2025 เคยสัมภาษณ์ภัณฑารักษ์เรื่องรอยกว่า 100 รอยบนรูปปั้นที่ซ่อมแล้วกว่า 40 ชิ้น ข่าวปัจจุบันเป็นการวิเคราะห์องค์ประกอบผู้สร้างด้วยแบบจำลองและกลุ่มตัวอย่างที่ระบุไว้ต่างหาก งานต่อไปยังต้องขยายข้อมูลจากพื้นที่อื่นเพื่อทดสอบว่าผลนี้ใช้ได้กว้างเพียงใด
แหล่งข้อมูล
เครดิตภาพ
เครดิตภาพ: Gary Todd / Qin Terracotta Warriors, Pit 1 01.jpg — Wikimedia Commons · CC0 1.0 · ใช้ภาพตามต้นฉบับจากขนาดย่อของ Wikimedia Commons; ไม่ตัดต่อเหตุการณ์หรือเพิ่มวัตถุ




