ค้นหาข่าว

ค้นบทความและเรื่องราวจากทุกประเทศ

เลือกประเทศ

ทั้งหมด 40 ประเทศ

เอเชีย15
ยุโรป16
อเมริกา5
แอฟริกา2
โอเชียเนีย2

นักวิจัยเสนอซึมเศร้าชนิดย่อยที่โยงนาฬิกาชีวิต ผู้เชี่ยวชาญยังโต้แย้งข้อสรุป

แสดงความคิดเห็น
  • งานจากข้อมูลผู้มีประวัติซึมเศร้าในออสเตรเลีย 11,380 คน เสนอรูปแบบอาการที่เรียกว่า circadian depression
  • ราว 23% ของกลุ่มศึกษารายงานลักษณะการนอนตามเกณฑ์ของผู้วิจัย ไม่ใช่อัตราคนทั่วไปที่เป็นโรคชนิดใหม่
  • ผู้เชี่ยวชาญตั้งคำถามเรื่องการเรียกชนิดย่อย การพึ่งข้อมูลรายงานเอง และหลักฐานว่าการรักษาแบบอื่นดีกว่า
นาฬิกาปลุกสีแดงข้างเตียง ภาพประกอบ ไม่ใช่อุปกรณ์วินิจฉัยหรือห้องผู้ร่วมวิจัย

ภาพประกอบจากคลัง: นาฬิกาปลุกในห้องนอน ไม่ใช่ภาพผู้เข้าร่วมการศึกษา และไม่ใช่อุปกรณ์สำหรับวินิจฉัยภาวะซึมเศร้า

นักวิจัยมหาวิทยาลัยซิดนีย์เสนอว่าผู้มีภาวะซึมเศร้าบางกลุ่มอาจมีรูปแบบอาการที่สัมพันธ์กับนาฬิกาชีวิต และเรียกว่า “circadian depression” ในงานที่เผยแพร่วันที่ 21 ตุลาคม 2569 แต่ผู้เชี่ยวชาญภายนอกยังตั้งคำถามว่า หลักฐานเพียงพอจะเรียกเป็นชนิดย่อยใหม่หรือแนะนำแนวทางรักษาเฉพาะแล้วหรือไม่

เกือบหนึ่งในสี่ของกลุ่มศึกษา ไม่ใช่หนึ่งในสี่ของประชากร

ตามรายงานมหาวิทยาลัยและ ABC งานในวารสาร British Journal of Psychiatry วิเคราะห์ข้อมูลทางคลินิกและพันธุกรรมของชาวออสเตรเลีย 11,380 คนที่มีประวัติซึมเศร้ารุนแรง เป็นซ้ำ หรือเรื้อรัง พบ 2,604 คน หรือประมาณ 23% ตรงกับกลุ่มลักษณะที่ผู้วิจัยกำหนด

กลุ่มนี้รายงานด้วยตัวเองว่ามีอย่างน้อย 3 จาก 6 ลักษณะ ได้แก่ ตื่นมาเหนื่อยมาก ชอบทำกิจกรรมดึก อาการเปลี่ยนตามฤดูกาล เวลานอนเลื่อนไปดึก นอนมากขึ้นเมื่อซึมเศร้า และเวลานอนต่างกันมากระหว่างวันทำงานกับวันหยุด เกณฑ์นี้ใช้แบ่งกลุ่มในงานวิจัย ไม่ใช่แบบทดสอบสำหรับวินิจฉัยตนเอง และตัวเลข 23% ไม่ใช่อัตราการเกิดภาวะนี้ในคนทั่วไป

เหตุใดผู้เชี่ยวชาญยังไม่เห็นตรงกัน

เดวิด เคอร์ติส จากสถาบันพันธุศาสตร์ของ UCL ให้ความเห็นผ่าน Science Media Centre ว่าลักษณะหลายข้อซ้อนทับกับอาการซึมเศร้าแบบ atypical ที่วงการแพทย์รู้จักอยู่แล้ว การคัดคนที่มีอาการบางแบบคล้ายกันจึงยังไม่พิสูจน์ว่าเป็นกลุ่มโรคใหม่ที่แยกจากคนอื่นอย่างชัดเจน เขายังเห็นว่าการใช้คำว่า circadian อาจไม่ช่วยแบ่งกลุ่มได้ดี เพราะอาการซึมเศร้าแบบอื่นก็เปลี่ยนตามช่วงวันได้เช่นกัน

ฟิลิป มิตเชลล์ จิตแพทย์จากมหาวิทยาลัยนิวเซาท์เวลส์ซึ่งไม่ได้ร่วมวิจัย บอก ABC ว่ายังต้องมีหลักฐานเพิ่มก่อนนำการแบ่งชนิดนี้ไปใช้ทางคลินิก ส่วนชานทากุมาร์ วิลสัน ราชารัตนัม จากมหาวิทยาลัยโมนาช ชี้ว่าอาการอย่างนอนดึกหรือตื่นมาเหนื่อยอาจอธิบายได้จากปัญหาการนอน ไม่ได้ชี้เฉพาะว่านาฬิกาชีวภาพผิดปกติ

ข้อจำกัดอีกส่วนที่ผู้เชี่ยวชาญของ Science Media Centre เน้นคือ เป็นการศึกษาเชิงสังเกตแบบภาคตัดขวางและพึ่งข้อมูลที่ผู้ร่วมศึกษารายงานย้อนหลัง จึงบอกเหตุและผลไม่ได้ ไม่ได้วัดการทำงานของนาฬิกาชีวิตโดยตรงด้วยการตรวจทางสรีรวิทยา อีกทั้งกลุ่มข้อมูลส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงและผู้มีบรรพบุรุษเชื้อสายยุโรป จึงต้องตรวจซ้ำในกลุ่มอื่นก่อนสรุปใช้กว้างขึ้น

ยังไม่ใช่หลักฐานให้เปลี่ยนการรักษาด้วยตัวเอง

ทีมมหาวิทยาลัยซิดนีย์มองว่าการรักษาที่คำนึงถึงจังหวะนาฬิกาชีวิตอาจเป็นทิศทางสำคัญ โดยเฉพาะเมื่อบางคนรายงานว่าตอบสนองต่อยาต้านซึมเศร้าได้ไม่ดี อย่างไรก็ตาม เคอร์ติสและผู้เชี่ยวชาญใน Science Media Centre ย้ำว่า งานนี้ไม่ได้ทดลองพิสูจน์ว่าทางเลือกอื่นรักษาได้ดีกว่า หรือยืนยันว่าผู้ร่วมศึกษาดื้อต่อยาตามเกณฑ์ทางคลินิก

ประเด็นที่ผู้เชี่ยวชาญเห็นว่าควรให้ความสำคัญคือการถามเรื่องการนอนและจังหวะชีวิตควบคู่กับการประเมินภาวะซึมเศร้า ผู้ที่มีปัญหากับการรักษาควรปรึกษาผู้ดูแลรักษาเกี่ยวกับอาการของตน ข้อเสนอชนิดย่อยจากงานชิ้นนี้ยังไม่ใช่เหตุให้หยุดยา เปลี่ยนยา หรือเริ่มการรักษาแบบใหม่เอง

ชมเสวนาภูมิหลังจากมหาวิทยาลัยซิดนีย์ ปี 2565

เสวนา Sydney Ideas: How do our minds work? ความยาวประมาณ 58 นาที กล่าวถึงสุขภาพจิต รวมทั้งบทบาทของนาฬิกาชีวิต เป็นกิจกรรมวันที่ 27 ตุลาคม 2565 ไม่ใช่การนำเสนอหรือหลักฐานยืนยันงานวิจัยใหม่วันที่ 21 ตุลาคม 2569 ชมคลิปที่ช่องต้นทาง

เครดิตภาพ

เครดิตภาพ: Danielrayyan09 / Wikimedia Commons · CC BY 4.0 · ภาพย่อจาก Wikimedia Commons ตามสัดส่วนเดิม ไม่ปรับแต่งเนื้อหาภาพ

พื้นที่ของผู้อ่าน

แสดงความคิดเห็น 0

มุมมองของคุณช่วยต่อยอดเรื่องราวนี้

ต่อบทสนทนาในแบบของคุณ

มีโปรไฟล์ของตัวเอง และโหวตมุมมองที่น่าสนใจ

คุยกันอย่างเคารพ เปิดรับมุมมองที่แตกต่าง

ชวนคุยเกี่ยวกับข่าว แบ่งปันข้อมูลพร้อมที่มา และให้เกียรติผู้อื่น งดคำด่า การโฆษณา และข้อมูลส่วนตัวของบุคคลอื่น ความคิดเห็นจากผู้อ่านจะผ่านการตรวจสอบก่อนแสดงบนเว็บไซต์

เขียนได้ไม่เกิน 2,000 ตัวอักษร

อีเมลจะไม่แสดงบนเว็บไซต์

ความคิดเห็นจากผู้อ่านจะผ่านการตรวจสอบก่อนเผยแพร่
นโยบายความเป็นส่วนตัว

ความคิดเห็นจากผู้อ่าน

เริ่มแสดงความคิดเห็นเป็นคนแรก

ยังไม่มีความคิดเห็นที่เผยแพร่ ลองแบ่งปันมุมมองแรกกัน